Hướng dẫn tìm hiểu Phương thức biểu đạt trong truyện Tấm Cám là gì? Tổng hợp các bài văn hay phân tích truyện Tấm Cám chi tiết, đầy đủ nhất, mời các bạn xem bài viết dưới đây!

Phương thức biểu đạt trong truyện Tấm Cám là gì?

Trả lời:

Phương thức biểu đạt trong truyện Tấm Cám là tự sự.

Kiến thức vận dụng để trả lời câu hỏi

1. Tóm tắt truyện Tấm Cám

Truyện kể về hai nhân vật chính là Tấm và Cám. Tấm hiền lành, tốt bụng, chăm chỉ nhưng bố mất sớm nên phải ở với dì ghẻ và người em cùng cha khác mẹ tên là Cám. Tấm luôn bị mẹ con Cám đối xử tàn nhẫn, bất công, phải làm hết mọi công việc trong nhà.

Một lần dì ghẻ sai Tấm và Cám đi bắt tép, ai được nhiều sẽ thưởng. Tấm chăm chỉ bắt nên được giỏ được đầy còn Cám rong chơi nên giỏ trống không. Thấy vậy, Cám lừa Tấm và trút hết giỏ tôm tép vào giỏ của mình.

Tấm ngồi khóc nức nở thì được bụt hiện lên giúp đỡ. Nhờ sự giúp đỡ của Bụt mà Tấm có người bạn để tâm sự là cá bống, có quần áo mặc đi chơi hội, được bầy chim sẻ giúp đỡ. Ít lâu sau, nhà vua mở hội, xem ai đi vừa chiếc giày tìm thấy ở khúc sông hôm hội làng sẽ được làm hoàng hậu, và Tấm đi vừa vì đó chính là đôi giày nàng đánh rơi.

Thấy vậy, mẹ con Cám ghen tị, nên nhân một lần Tấm về giỗ cha đã tìm cách hại chết Tấm. Sau lần ấy, Cám vào cung tiến vua thay Tấm. Tấm lần lượt hóa thành chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửi, và cuối cùng là trong quả thị để trở thành con gái của bà cụ.

Sau bao nhiêu khó khăn, cô Tấm được trở lại làm người và quay trở về sống hạnh phúc bên vua. Còn mẹ con Cám nhận trừng phạt thích đáng là cái chết.

2. Dàn ý phân tích truyện Tấm Cám

a) Mở bài

– Giới thiệu khái quát về đặc trưng thể loại truyện cổ tích.

– Giới thiệu về truyện cổ tích Tấm Cám: Thuộc thể loại cổ tích thần kì kể về cuộc đời của Tấm thông qua đó thể hiện ước mơ cháy bỏng về khát vọng hạnh phúc và công lí của nhân dân.

b) Thân bài

* Diễn biến mâu thuẫn xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám

Chặng 1: Con đường đến với hạnh phúc của Tấm.

– Cám lừa Tấm, trút hết giỏ tép của Tấm vào giỏ của mình để cướp phần thưởng.

=> Tấm ôm mặt khóc, bụt hiện lên cho Tấm một con cá bống

– Mẹ con Cám lừa Tấm đi chăn trâu ở cánh đồng xa để giết thịt cá bống. Tấm khóc. Bụt hiện lên bảo Tấm cho xương cá đựng vào bốn chiếc lọ chôn ở bốn chân giường.

– Dì ghẻ trộn thóc lẫn gạo, bắt Tấm nhặt không cho đi trẩy hội. Tấm khóc. Bụt hiện lên, sai một đàn chhim sẻ xuống nhặt giúp.

– Tấm không có quần áo đẹp mặc đi hội. Tấm tủi thân khóc. Bụt hiện lên cho Tấm quần áo, khăn, giày, xe ngựa. Tấm đến gặp vua, đánh rơi chiếc hài và may mắn trở thành hoàng hậu

=> Ở chặng này, mâu thuẫn chủ yếu xoay quanh hơn thua về vật chất và tinh thần. Tấm bị mẹ con Cám cướp đoạt trắng trợn công sức lao động, phần thưởng, niềm vui tinh thần.

=> Tấm luôn trong thế bị động, không thể tự giải quyết xung đột mà phải nhờ đến Bụt. Sự xuất hiện đúng lúc của Bụt cho thấy sự bênh vực của nhân dân đối với kẻ yếu.

=> Quá trình giải quyết mâu thuẫn theo hướng thiện thắng ác, ở hiền gặp lành

=> Tấm hiện lên là một cô gái mồ côi, đau khổ, tội nghiệp, hiền lành, chỉ biết khóc mỗi khi bị ức hiếp. Mẹ con Cám lười biếng, đố kị, nhẫn tâm nhưng ở chặng này mới dừng lại ở đố kị, ghen nghét, chưa có hành động tiêu diệt.

Chặng 2: Con đường đấu tranh giành lấy hạnh phúc của Tấm.

– Tấm về giỗ cha, bị mẹ con Cám dụ trèo lên cây cau, sau đó chặt gốc cau. Tấm ngã chết, Cám được đưa vào cung thay thế.

– Tấm chết hóa thành chim vàng anh, báo hiệu sự có mặt trên đời. Mẹ con Cám giết thịt chim

– Tấm hóa thành cây xoan đào, tỏa bóng mát cho nhà vua. Mẹ con Cám chặt cây, đốt làm khung cửi.

– Tấm hóa thành con ác trên khung cửi, trực tiếp tuyên chiến với kẻ thù . Mẹ con Cám đốt khung cửi.

– Tấm hóa thành quả thị, ngày ngày chui ra quét dọn, nấu cơm cho bà hàng nước, sau đó gặp lại nhà vua và trở về làm hoàng hậu. Mẹ con Cám ngỡ ngàng và chết một cách thảm khốc

=> Chặng 2, mâu thuẫn xung đột dữ dội, một mất một còn xoay quanh ngôi vị hoàng hậu

=> Tấm luôn trong thế chủ động, đấu tranh mạnh mẽ, quyết liệt. Tấm không còn khóc, không còn Bụt giúp đỡ, những lần hóa thân của Tấm cho thấy sự chiến đấu không khoan nhượng, sức sống mãnh liệt không thể tiêu diệt của cái thiện.

=> Mâu thuẫn cũng được giải quyết theo hướng thiện thắng ác.

=>Tấm từ một cô gái nhu mì, yếu đuối trở nên mạnh mẽ, can đảm, kiên cường đấu tranh để giành lấy hạnh phúc, diệt trừ cái ác. Mẹ con Cám là những kẻ tham lam, độc ác truy sát Tấm đến tận cùng.

* Hành động trả thù của Tấm:

– Tấm trở về cung, làm hoàng hậu và trẻ đẹp hơn trước

– Cám ngỡ ngàng, khát khao được đẹp như chị. Tấm bày cách cho Cám xuống hố, dội nước sôi cho trắng đẹp rồi chết

– Mẹ Cám cũng lăn đùng ra chết

=> Hành động này phù hợp với quá trình trưởng thành trong đấu tranh của Tấm: Từ hiền lành cam chịu, yếu đuối đến mạnh mẽ quyết liệt chống lại cái ác và cuối cùng ra tay trừng phạt cái ác

=> Phù hợp với quan niệm của nhân dân: Ở hiền gặp lành, ác giả ác báo

c) Kết bài

– Nêu cảm nhận chung

3. Một số bài văn mẫu

Bài văn mẫu số 1: Phân tích truyện Tấm Cám

“Tấm Cám” là một trong những truyện cổ tích đặc sắc nhất trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam. Tác phẩm kể về cuộc đời và quá trình đấu tranh của Tấm để giành lại sự sống, hạnh phúc cho bản thân. Qua tác phẩm còn thể hiện những quan điểm, triết lí của ông cha ta.

Tấm và Cám là hai chị em cùng cha khác mẹ, Tấm sớm mồ côi và sống cùng dì ghẻ và cô em tên Cám. Tấm luôn bị ngược đãi còn Cám chỉ biết rong chơi. Hằng ngày, Tấm phải chăm chỉ làm lụng, hiền lành được bụt giúp đỡ và trong ngày hội đã trở thành hoàng hậu. Đến ngày giỗ cha, nàng về nhà thì bị mẹ con Cám bức hại, và từ đó nàng phải trải qua hết kiếp hóa thân này đến kiếp hóa thân khác mới được trở về sống cùng nhà vua, hưởng hạnh phúc trọn đời. Còn mẹ con Cám bị trừng phạt thích đáng.

Ta có thể thấy mâu thuẫn chính, chủ yếu trong tác phẩm là mâu thuẫn mẹ ghẻ, con chồng. Ông cha ta vẫn thường có câu: “Mấy đời bánh đúc có xương/Mấy đời dì ghẻ lại thương con chồng”, đây là mâu thuẫn cơ bản dẫn đến hàng loạt các xung đột biến cố phía sau. Từ đó nâng lên thành xung đột giữa thiện – ác, tốt – xấu mang ý nghĩa xã hội to lớn.

Trước hết mâu thuẫn nảy sinh là do sự đối xử bất công của dì ghẻ với Tấm. Hàng ngày Tấm phải làm lụng vất vả từ sáng đến tối, ngày nàng chăn trâu, cắt cỏ, đêm thì giã gạo, xay thóc… cô phải luôn chân luôn tay làm việc, không có lúc nào nghỉ ngơi. Còn Cám lại suốt ngày rong chơi, hái hoa bắt bướm. Và đỉnh điểm của sự việc là khi Tấm bị Cám lừa lấy hết giỏ tép vào giỏ mình về nhà trước nhận phần thưởng là chiếc yếm đỏ. Chiếc yếm đỏ không đơn thuần chỉ là một phần thưởng mà nó còn tượng trưng cho sự trưởng thành, là khát khao của cô gái mới lớn. Mẹ Cám hoàn toàn biết sự thật nhưng vẫn mặc kệ trao thưởng cho Cám, Tấm bất lực chỉ biết ngồi khóc. Như vậy, Tấm trước hết bị Cám tước đoạt quyền lợi về mặt vật chất. Ông Bụt xuất hiện, ban thưởng cũng là bù đắp cho số phận của những người con gái bị lừa gạt. Cá bống xuất hiện làm bạn, xua tan những cô đơn, tủi cực của Tấm. Nhưng đồng thời, chính lúc này Tấm phải đối diện với lần lừa gạt thứ hai. Cá bống là người bạn duy nhất tâm tình cùng Tấm, Tấm “nhường cơm sẻ áo” cho người bạn ấy. Mẹ con Cám khi biết chuyện đã lừa Tấm “đi chăn trâu đồng xa, chớ chăn gần nhà người ta bắt mất trâu” để giết cá bống. Không chỉ tước đoạt phần thưởng vật chất, mẹ con Cám còn tước đoạt niềm vui tinh thần của Tấm. Mâu thuẫn tiếp tục đẩy lên cao hơn, trong ngày hội mẹ Cám trộn một đấu thóc với một đấu gạo, bắt Tấm nhặt thóc ra thóc, gạo ra gạo nhằm ngăn Tấm không được hưởng niềm vui tinh thần – dự hội cùng mọi người. Mẹ con Cám hết lần này đến lần khác đối xử bất công với Tấm, ngăn cản niềm vui, hạnh phúc của Tấm. Đó là biểu hiện của sự độc ác, tàn nhẫn và bất công.

Trước sự đối xử bất công, Tấm chỉ có duy nhất một phản ứng chính là ôm mặt khóc. Cô chỉ mới dừng lại ở việc ý thức được sự đau khổ, chứ chưa có hành động quyết liệt để thoát nỗi đau khổ đó. Tâm luôn cam chịu, nhẫn nhục một cách thụ động. Và để giải quyết những nỗi ấm ức, bất hạnh của Tấm, Bụt xuất hiện sau mỗi tiếng khóc của cô, Bụt ban cho Tấm: cá bống – làm bạn, quần áo – dự hội, đây đồng thời cũng là cơ hội để Tấm có được hạnh phúc. Và kết quả cô đã trở thành hoàng hậu. Đây là mô típ quen thuộc trong văn học dân gian thể hiện quan điểm “Ở hiền gặp lành” của nhân dân ta.

Nhưng nếu câu chuyện mới chỉ dừng lại ở đó thì “Tấm Cám” sẽ nhòe mờ trong vô vàn truyện cổ tích có mô típ tương tự. Câu chuyện tiếp tục phát triển với những mâu thuẫn mới xuất hiện. Khi trở thành hoàng hậu, nàng vẫn giữ trọn vẹn đạo hiếu, ngày giỗ cha trở về nhà làm giỗ. Và cũng chính từ đây hàng loạt biến cố trong đời nàng tiếp tục xảy ra. Dì ghẻ bảo Tấm trèo lên cây hái cau. Còn mụ ta thì ở dưới chặt cây. Tấm thấy động, hỏi thì dì ghẻ bảo đuổi kiến, nhưng kỳ thực mẹ con Cám đang chặt cây cau, cây đổ. Tấm chết và Cám vào cung thay chị làm hoàng hậu. Như vậy Tấm bị cướp đoạt mạng sống và ngôi vị, đây là sự tước đoạt cả về quyền lợi vật chất lẫn tinh thần. Nhưng ở giai đoạn này không còn là cô Tấm cam chịu, Tấm không cam lòng và trở về hoàng cung với nhiều hình dạng khác nhau: chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửi và đều bị mẹ con Cám sát hại dã man. Qua hai chặng từ Tấm bị đối xử bất công đến bị mẹ con Cám hại chết cho thấy mâu thuẫn giữa hai tuyến nhân vật càng ngày càng quyết liệt hơn, gay cấn hơn.

Không còn là một nàng Tấm cam chịu trước những bất công, ở chặng thứ hai này, Tấm đã vùng lên phản kháng, đấu tranh một cách quyết liệt. Bởi Tấm không chỉ bị tước quyền lợi vật chất, tinh thần mà còn bị cướp đi cả mạng sống hết lần này đến lần khác, nó đã quá giới hạn chịu đựng của con người. Bởi vậy nàng phải vùng lên đấu tranh, quay trở về tuyên chiến với Cám bằng lời đe dọa:

Cót ca cót két

Lấy tranh chồng chị

Chị khoét mắt ra

Không chỉ tuyên chiến mà Tấm còn trừng trị Cám một cách thích đáng và quay lại ngôi vị hoàng hậu hưởng hạnh phúc bên nhà vua. Câu chuyện đến đây còn thêm nhiều ý nghĩa, đó là bài học về: “Ác giả ác báo”, khẳng định cái thiện sẽ luôn giành chiến thắng. Đồng thời qua quá trình đấu tranh của Tấm cũng cho thấy hạnh phúc chỉ thực sự bền lâu khi mỗi chúng ta biết đấu tranh và giữ lấy nó.

Thành công của tác phẩm không chỉ ở nội dung đặc sắc mà còn ở hình thức nghệ thuật. Tấm Cám xây dựng tình huống truyện hấp dẫn, giàu kịch tính theo chiều tăng tiến. Sử dụng linh hoạt các yếu tố thần kì: Ông Bụt là nhân vật trợ giúp; sự thân liên tiếp của Tấm thể hiện ý thức đấu tranh giành hạnh phúc. Nhân vật không đơn nhất một chiều mà có sự phát triển tính cách.

“Tấm Cám” là câu chuyện hấp dẫn, đặc sắc ở cốt truyện lôi cuốn, có sự phát triển. Qua tác phẩm các tác giả dân gian gửi gắm những quan niệm sâu sắc: Ở hiền gặp lành, ác giả ác báo. Đồng thời truyện cũng phản ánh những mâu thuẫn xung đột trong gia đình thời cổ.

Bài văn mẫu số 2: Phân tích truyện Tấm Cám

Từ thuở bé thơ chúng ta đã được nghe bà, nghe mẹ kể về những câu chuyện cổ tích tựa như bài học làm người bền vững theo tháng năm.. Những câu chuyện ấy có những nàng tiên, những con người chân chất lương thiện, và có cả dáng hình cô Tấm dịu hiền cứ mãi in đạm trong kí ức tuổi thơ mà ta sẽ chẳng bao giờ quên.

Truyện cổ tích là những câu chuyện dân gian truyền miệng được chia làm ba loại: cổ tích về loài vật, cổ sinh hoạt và cổ tích thần kỳ. Truyện “ Tấm Cám” thuộc loại cổ tích thần kỳ với đặc trưng là sự tham gia của các yếu tố thần kỳ vào tiến trình phát triển của câu chuyện như tiên, ông Bụt, sự biến hóa thần kì,…nhằm thể hiện ước mơ cháy bỏng của nhân dân lao động về hạnh phúc, về công bằng, về phẩm chất và năng lực tuyệt vời của con người.

Truyện cổ tích “ Tấm Cám” xoay quanh nhân vật Tấm – một cô gái thảo hiền, xinh đẹp, nết na với bao đau khổ, bất trắc. Nhưng dù vậy đến cuối cùng, Tấm vẫn được hưởng một cuộc sống hạnh phúc, bình yên bên nhà vua.

Tấm và Cám vốn là hai chị em cùng mẹ khác cha. Tấm là con vợ cả, Cám là con vợ lẽ. Cha mẹ mất sớm, Tấm phải ở với mẹ con Cám. Hằng ngày, Tấm phải làm lụng vất vả, từ chăn trâu, gánh nước, thái khoai, vớt bèo đến xay lúa giã gạo mà không hết việc. Trong khi đó, Cám được nuông chiều, ăn trắng mặc trơn, không phải làm việc gì nặng. Tấm tuy sống khổ cực, chịu sự cay nghiệt của dì ghẻ nhưng nàng không oán trách mà chịu khó, siêng năng.

Một hôm, người dì ghẻ đưa cho hai chị em một cái giỏ bảo ra đồng bắt tép, ai bắt được nhiều hơn sẽ được thưởng một cái yếm đỏ. Tấm vốn mò cua bắt tép đã quen nên chẳng bao lâu đã bắt đầy giỏ tép trong khi Cám ham chơi mãi vẫn không được gì. Thấy vậy, Cám liền dụ Tấm đi tắm để trút giỏ tép của chị vào giỏ của mình. Tấm tắm xong thấy chỉ còn giỏ không liền ngồi xuống bưng mặt khóc hu hu. Bụt hiện ra và bảo Tấm đem con cá bống còn sót lại trong giỏ về nhà nuôi, đáng lẽ ăn ba bát thì ăn hai, còn một phần gọi bống và cho bống:

“ Bống bống, bang bang

Lên ăn cơm vàng cơm bạc nhà ta

Chớ ăn cơm hẩm cháo hoa nhà người”

Cô Tấm tội nghiệp bây giờ mới có một người bạn để tâm sự, chia sẻ buồn vui. Thế nhưng, mẹ con Cám đã nhẫn tâm giết bỏ đi bống cũng là người bạn duy nhất, chặn bỏ mọi mối quan hệ giao lưu với bên ngoài của Tấm. Họ muốn Tấm cô độc, họ muốn hành hạ Tấm không chỉ về vật chất mà còn về tinh thần. Sau khi đi chăn trâu về, Tấm gọi mãi chẳng thấy bống đâu chỉ thấy một cục máu nổi lên. Tấm oà lên khóc. Bụt hiện lên và cho biết mẹ con Cám đã ăn thịt bống. Thế rồi theo lời Bụt, và được sự giúp đỡ của con gà, Tấm tìm xương bống và bỏ xương vào bốn cái lọ đem chôn xuống bốn chân giường.

Ít lâu sau, nhà vua mở hội, ai ai cũng nô nức đi xem, mẹ con Cám cũng vậy. Tấm cũng muốn đi, mụ gì ghẻ liền lấy gạo trộn lẫn thóc bắt Tấm nhặt gạo ra gạo, thóc ra thóc mới được đi. Tấm ngồi nhặt mãi nhưng chẳng xong, nàng bèn ngồi khóc một mình. Bụt lại hiện ra giúp đỡ Tấm, biến cho nàng quần áo, giầy nón đẹp và ngựa để đi đến lễ hội. Đi giữa đường, nàng đánh rơi chiếc giầy xuống nước, chiếc còn lại lấy khăn gói cất.

Khi đoàn xa giá của vua đi qua chỗ lầy nhặt được chiếc giầy xinh đẹp của Tấm và lập tức hạ lệnh trong đám đàn bà con gái ai đi vừa thì vua sẽ lấy làm vợ. Các bà, các cô chen nhau đến chỗ thử giầy, có cả mẹ con Cám nhưng không ai đi vừa, người duy nhất đi vừa là Tấm . Nhà vua liền sai đoàn thị vệ rước nàng vào cung trước sự ngạc nhiên, hằn học của mẹ con Cám.

Cuộc đời của Tấm những tưởng đã hạnh phúc nhưng khi cô Tấm thảo hiền về nhà trèo cau sửa soạn cỗ cúng cha thì bị dì ghẻ cầm dao chặt cây. Tấm chết. Cám vào cung thay Tấm. Linh hồn của Tấm hoá thành chim vàng anh, thành cây xoan đào rồi hoá thành chiếc khung cửi trở về quấn quýt bên vua và cảnh cáo Cám nhưng đều lần lượt bị Cám giết chết.

Cuối cùng Tấm hoá thành một cây thị cao lớn, cành lá xum xuê nhưng chỉ đậu được một quả duy nhất với mùi thơm toả ra khắp nơi. Thị rơi vào bị một bà lão hàng nước gần đó. Bà lão nâng niu thị rồi đem về nhà cất trong buồng thỉnh thoảng vào ngắm nghía và ngửi mùi thơm. Khi bào lão đi chợ, Tấm xinh đẹp bước ra từ trong quả thị giúp bà dọn dẹp nhà cửa và vo gạo thổi cơm rồi lại chui vào quả thị. Thế rồi bị bà lão phát hiện, Tấm ở với bà thương nhau như hai mẹ con và giúp bà thổi cơm, nấu nước, gói bánh têm trầu. Rồi cũng bởi miếng trầu có têm cánh phượng đó mà nhà vua gặp lại Tấm, rước nàng về cung. Về phần Cám và dì ghẻ cả hai đều chết.

Như vậy, Tấm sau nhiều lần yếu đuối chỉ biết khóc lóc nhờ tới sự giúp đỡ của Bụt và sau bao lần bị mẹ con Cám hãm hại, nàng đã trở nên mạnh mẽ, không cần đến Bụt mà tự mình hoá thân và cảnh cáo mẹ con Cám. Từ con chim vàng anh bé nhỏ “ phơi áo chồng tao, phơi lao phơi sào, chớ phơi bờ rào, rách áo chồng tao” đến mức độ cao hơn “ Cót ca cót két / Lấy tranh chồng chị / Chị khoét mắt ra” rồi đến cao nhất là hoá thành quả thị, ở với bà lão lương thiện để nhà vua đến đón và trừng phạt mẹ con Cám. Bị hại nhiều lần, biến hoá nhiều lần, cuối cùng Tấm mới rút ra kinh nghiệm là chờ đợi và đã thành công. Bên cạnh đó, mẹ con Cám chết chính là thể hiện của công bằng, công lí và ác giả ác báo ở đời.

Tấm từ yếu đuối, thụ động trở nên kiên quyết đấu tranh giành lại sự sống và hạnh phúc cho mình. Tuy vậy, đó vẫn là nhờ sự giúp đỡ của các chi tiết thần kỳ. Nếu không có những lần hoá thân thành chim, thành cây, thành khung cửi, nếu không có chi tiết thần kỳ Tấm bước ra từ trong quả thị thì sẽ thế nào? Tấm vẫn sẽ yếu đuối, vẫn bị hành hạ, vẫn phải khóc… Bởi vậy, công lý vẫn chưa được thực thi và những người bất hạnh còn mãi chịu bất hạnh.

Truyện “ Tấm Cám” nhờ có sự góp mặt của những yếu tố thần kỳ đã trả lại công lý cho Tấm và trừng phạt thích đáng mẹ con Cám. Đó là ước mơ về công lý, về lẽ phải mà dân ta từ ngày xưa đến tận ngày hôm nay vẫn luôn khao khát.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.